శ్రావణ మాసంలోని కృష్ణ పక్ష చతుర్దశిని శ్రావణ శివరాత్రిగా భక్తులు అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో జరుపుకుంటారు. శివ భక్తులకు ఈ రోజు ఎంతో విశిష్టమైనదిగా భావిస్తారు. మహాదేవుడిని ప్రసన్నం చేసుకునేందుకు శివరాత్రి రాత్రి జాగరణ, మంత్రజపం, అభిషేకం, ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించడం ఆనవాయితీ.
శైవ సంప్రదాయం ప్రకారం శివరాత్రి రాత్రిని నాలుగు ప్రహరాలుగా విభజించి శివలింగానికి పూజలు, అభిషేకాలు చేయడం విశేష ఫలితాలను ఇస్తుందని భక్తుల నమ్మకం. అయితే ప్రహరాల సమయాలు ప్రాంతాన్ని బట్టి మారే అవకాశం ఉండటంతో స్థానిక పంచాంగాన్ని అనుసరించడం మంచిది.
మొదటి ప్రహరం.. సాయంత్రం నుంచి రాత్రి వరకు
సూర్యాస్తమయం తర్వాత మొదటి ప్రహరం ప్రారంభమవుతుంది. ముందుగా శివుడిని ధ్యానించి పూజకు సంకల్పం చేసుకోవాలి. అనంతరం శివలింగానికి శుభ్రమైన నీటితో అభిషేకం చేయాలి. తర్వాత పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, తేనె, పంచదారతో పంచామృతాభిషేకం నిర్వహించవచ్చు.
అనంతరం స్వచ్ఛమైన నీటితో అభిషేకం చేసి బిల్వపత్రాలు, పుష్పాలు, పండ్లు తదితరాలను సమర్పించాలి. కుటుంబ సుఖశాంతులు, ఆరోగ్యం, సంతోషం కోసం ఈ సమయంలో మహాదేవుడిని ప్రార్థిస్తారు.
రెండో ప్రహరం.. మంత్రజపానికి ప్రాధాన్యం
రెండో ప్రహరంలో శివలింగానికి నీరు, పాలు సమర్పించి అభిషేకం చేస్తారు. అనంతరం బిల్వపత్రాలు, పుష్పాలు సమర్పించి హారతి ఇస్తారు.
ఈ సమయంలో “ఓం నమః శివాయ” పంచాక్షరి మంత్రంతో పాటు మహామృత్యుంజయ మంత్రాన్ని జపించడం శుభప్రదమని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. శివారాధన ద్వారా మానసిక ప్రశాంతత లభిస్తుందని నమ్మకం.
మూడో ప్రహరం.. అర్ధరాత్రి పూజ
శివరాత్రి పూజల్లో మూడో ప్రహరానికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఉందని శైవ సంప్రదాయం చెబుతుంది. సాధారణంగా ఇది అర్ధరాత్రి సమయంలో వస్తుంది. ఈ సమయంలో శివలింగానికి నీరు, పాలు, తేనె తదితరాలతో అభిషేకం చేసి బిల్వపత్రాలు సమర్పిస్తారు.
శివ స్తోత్రాలు, మంత్రాలను పఠిస్తూ భక్తిశ్రద్ధలతో పూజ నిర్వహిస్తారు. అర్ధరాత్రి మహాదేవుడిని ఆరాధించడం ప్రత్యేక అనుగ్రహాన్ని అందిస్తుందని భక్తుల విశ్వాసం. అందుకే చాలామంది ఈ సమయంలో జాగరణ చేస్తూ ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు.
నాలుగో ప్రహరం.. ముగింపు పూజ
రాత్రి చివరి భాగంలో నాలుగో ప్రహరం వస్తుంది. ఈ సమయంలో మరోసారి శివలింగానికి జలాభిషేకం చేసి బిల్వపత్రాలు, పుష్పాలు, పండ్లు సమర్పిస్తారు. అనంతరం హారతి ఇచ్చి మహాదేవుడిని ప్రార్థిస్తారు.
రాత్రంతా ఉపవాసం, జాగరణ చేసిన భక్తులు ఈ పూజ అనంతరం కుటుంబంలో ఆరోగ్యం, శాంతి, సౌభాగ్యం నెలకొనాలని కోరుకుంటారు.
శ్రావణ శివరాత్రి ఎందుకు ప్రత్యేకం?
శ్రావణ మాసం శివుడికి అత్యంత ప్రీతికరమైన మాసంగా హిందూ సంప్రదాయంలో భావిస్తారు. ఈ మాసంలో వచ్చే శివరాత్రిని భక్తులు ప్రత్యేకంగా ఆచరిస్తారు. ఉపవాసం, జాగరణ, మంత్రజపం, అభిషేకం, బిల్వపత్ర సమర్పణ ద్వారా మహాదేవుడి అనుగ్రహం పొందవచ్చని విశ్వసిస్తారు.
గమనిక: నాలుగు ప్రహరాల ఖచ్చిత సమయాలు ప్రాంతం, సూర్యాస్తమయం, స్థానిక పంచాంగాన్ని బట్టి మారవచ్చు. కాబట్టి మీ ప్రాంతీయ పంచాంగంలో సూచించిన సమయాల ప్రకారం పూజలు నిర్వహించడం మంచిది.
