మొబైల్ ఫోన్ వినియోగదారులకు టెలికాం రెగ్యులేటరీ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (TRAI) కీలక మార్పులు తీసుకొచ్చింది. నకిలీ, మోసపూరిత కాల్స్ను సులభంగా గుర్తించడంతో పాటు, వివిధ సంస్థల నుంచి వచ్చే సర్వీస్ కాల్స్ విషయంలో వినియోగదారులకు స్పష్టత కల్పించే ఉద్దేశంతో 1601తో ప్రారంభమయ్యే కొత్త నంబర్ సిరీస్ను ప్రవేశపెట్టింది.
మొదటి దశలో యుటిలిటీ, లాజిస్టిక్స్, కొరియర్ వంటి సేవలకు సంబంధించిన సంస్థలు ఈ నంబర్ సిరీస్ను ఉపయోగించనున్నాయి. కొత్త విధానం అమలుకు టెలికాం సర్వీస్ ప్రొవైడర్లకు 90 రోజుల గడువు విధించినట్లు TRAI పేర్కొంది.
అసలు 1601 సిరీస్ ఎందుకు తీసుకొచ్చారు?
ప్రస్తుతం మొబైల్ వినియోగదారులకు తెలియని నంబర్ల నుంచి అనేక రకాల కాల్స్ వస్తున్నాయి. వాటిలో కొన్ని నిజమైన సర్వీస్ కాల్స్ కాగా, మరికొన్ని మోసపూరిత కాల్స్గా ఉంటున్నాయి.
ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఒక సంస్థ నుంచి వచ్చిన కాల్ నిజమైనదా? లేక మోసగాళ్లదా? అనే విషయం తెలుసుకోవడం వినియోగదారులకు కష్టంగా మారుతోంది.
ఈ సమస్యను కొంతవరకు పరిష్కరించేందుకు వివిధ రకాల సేవలకు ప్రత్యేక నంబర్ సిరీస్ను కేటాయించే విధానాన్ని TRAI అమలు చేస్తోంది. అందులో భాగంగానే 1601 సిరీస్ను తీసుకొచ్చింది.
ఏ సంస్థల కాల్స్ 1601 నుంచి రావచ్చు?
మొదటి దశలో 1601 సిరీస్ను ప్రధానంగా కింది రంగాలకు సంబంధించిన సేవల కోసం ఉపయోగించనున్నారు.
- విద్యుత్ పంపిణీ సంస్థలు
- నీటి సరఫరా సంస్థలు
- సిటీ గ్యాస్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ సంస్థలు
- LPG డిస్ట్రిబ్యూషన్ సేవలు
- కొరియర్ కంపెనీలు
- ఎక్స్ప్రెస్ లాజిస్టిక్స్ సంస్థలు
- పార్శిల్ డెలివరీ సేవలు
- ఇతర లాజిస్టిక్స్ సేవలు
అంటే భవిష్యత్తులో ఈ రంగాలకు చెందిన సంస్థ నుంచి మీకు సర్వీస్ సంబంధిత కాల్ వస్తే, 1601 సిరీస్ నంబర్ ఉందా లేదా అనేది కూడా మీరు గమనించే అవకాశం ఉంటుంది.
మధ్యవర్తులకు నంబర్లు ఉండవు
కొత్త విధానంలో మరో ముఖ్యమైన అంశం సంస్థల వెరిఫికేషన్.
1601 సిరీస్ నంబర్లను మధ్యవర్తులు లేదా అగ్రిగేటర్లకు కాకుండా సంబంధిత డిజిటల్ సంస్థలకు నేరుగా కేటాయించే విధానం రూపొందించారు.
అలాగే నంబర్లను కేటాయించే ముందు సంబంధిత సంస్థల వివరాలను టెలికాం సర్వీస్ ప్రొవైడర్లు ధృవీకరించాల్సి ఉంటుంది.
దీంతో సంస్థ పేరుతో నకిలీగా కాల్స్ చేసే అవకాశాలను తగ్గించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
90 రోజుల్లో వెరిఫికేషన్ పూర్తి చేయాలి
TRAI ఆదేశాల ప్రకారం మొదటి దశలో సంబంధిత సంస్థల వెరిఫికేషన్ ప్రక్రియను పూర్తి చేసేందుకు టెలికాం కంపెనీలకు 90 రోజుల గడువు ఇచ్చారు.
వెరిఫికేషన్ అనంతరం అర్హత ఉన్న సంస్థలకు 1601 సిరీస్ నంబర్లను కేటాయించే ప్రక్రియ కొనసాగుతుంది.
1601 నంబర్ల నుంచి ప్రచార కాల్స్ చేయకూడదు
1601 సిరీస్కు సంబంధించి మరో కీలక నిబంధన కూడా ఉంది.
ఈ నంబర్లను ప్రధానంగా సర్వీస్ కాల్స్ కోసం మాత్రమే ఉపయోగించాలి. క్యాంపెయిన్ లేదా ఇతర ప్రచార కార్యకలాపాల కోసం ఈ సిరీస్ను ఉపయోగించకూడదని TRAI స్పష్టం చేసింది.
దీంతో వినియోగదారులు సర్వీస్ కాల్స్, ప్రచార కాల్స్ మధ్య తేడాను సులభంగా గుర్తించేందుకు అవకాశం ఏర్పడుతుంది.
మరి 1600 సిరీస్ ఏంటి?
TRAI ఇప్పటికే 1600 నంబర్ సిరీస్ను కొన్ని ఆర్థిక సేవల కమ్యూనికేషన్ కోసం ప్రవేశపెట్టింది.
ప్రధానంగా బ్యాంకింగ్, ఆర్థిక సేవలకు సంబంధించిన కాల్స్ కోసం 1600 సిరీస్ను ఉపయోగించే విధానం ఉంది.
అంటే 1600, 1601 సిరీస్లు రెండూ ఒకే అవసరానికి సంబంధించినవి కావు. వాటికి ప్రత్యేకమైన సేవా విభాగాలను కేటాయించే విధానం ఉంది.
140 సిరీస్తో తేడా ఏంటి?
ఇక 140 సిరీస్ ప్రధానంగా ప్రచార, మార్కెటింగ్ లేదా క్యాంపెయిన్ కమ్యూనికేషన్లతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది.
అందువల్ల సాధారణంగా వినియోగదారులు గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయం ఏమిటంటే:
1600 → బ్యాంకింగ్/ఆర్థిక సేవల కమ్యూనికేషన్
1601 → యుటిలిటీ, లాజిస్టిక్స్ తదితర సర్వీస్ కమ్యూనికేషన్
140 → ప్రచార/క్యాంపెయిన్ కమ్యూనికేషన్
అయితే నంబర్ సిరీస్ కనిపించిందని మాత్రమే కాల్ 100 శాతం సురక్షితమని భావించకూడదు. వ్యక్తిగత వివరాలు, OTPలు, PINలు, పాస్వర్డ్లు లేదా బ్యాంకింగ్ వివరాలను ఫోన్లో ఎవరితోనూ పంచుకోకుండా జాగ్రత్తగా ఉండాలి.
ఫేక్ కాల్స్ తగ్గుతాయా?
కొత్త విధానం ద్వారా నిజమైన సంస్థల సర్వీస్ కాల్స్ను ప్రత్యేక సిరీస్లోకి తీసుకురావడం వల్ల వినియోగదారులకు వాటిని గుర్తించడం సులభం కావచ్చని భావిస్తున్నారు.
అయితే ఇది ఫేక్ కాల్స్ పూర్తిగా ఆగిపోతాయని హామీ ఇచ్చే వ్యవస్థ కాదు. మోసగాళ్లు కొత్త పద్ధతులను ఉపయోగించే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే నంబర్ సిరీస్తో పాటు కాల్ చేసే వ్యక్తి అడుగుతున్న సమాచారాన్ని కూడా పరిశీలించడం చాలా ముఖ్యం.
కాల్ వచ్చినప్పుడు ఈ జాగ్రత్తలు తప్పనిసరి
- OTP ఎవరికీ చెప్పకండి.
- ATM PIN లేదా UPI PIN పంచుకోకండి.
- బ్యాంక్ పాస్వర్డ్లను ఫోన్లో చెప్పకండి.
- తెలియని వ్యక్తి పంపిన లింక్పై క్లిక్ చేయకండి.
- KYC పేరుతో యాప్లు ఇన్స్టాల్ చేయమంటే జాగ్రత్తగా ఉండండి.
- అనుమానాస్పద కాల్స్ వస్తే సంబంధిత సంస్థ అధికారిక కస్టమర్ కేర్ నంబర్కు మీరే కాల్ చేసి నిర్ధారించుకోండి.
