Haarathi Significance: హిందూ సంప్రదాయంలో పూజ పూర్తయిన తర్వాత హారతి ఇవ్వడం ఒక ముఖ్యమైన ఆచారంగా కొనసాగుతోంది. పూజ, అభిషేకం, మంత్రపఠనం వంటి ధార్మిక కార్యక్రమాలు పూర్తయిన అనంతరం దీపం, నెయ్యి లేదా కర్పూరంతో వెలిగించిన జ్యోతిని దేవుడి ముందు ఊపుతూ హారతి ఇస్తారు.
హారతి ద్వారా భక్తులు తమ ఇష్టదైవం పట్ల భక్తి, కృతజ్ఞత, అంకితభావాన్ని వ్యక్తం చేస్తారని ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాలు చెబుతున్నాయి. అయితే హారతి పూర్తయిన వెంటనే చాలామంది చేతులను దీపజ్యోతి వైపు ఉంచి, ఆ చేతులను కళ్లకు లేదా నుదుటికి తాకించుకోవడం మనం చూస్తుంటాం.
అసలు ఇలా ఎందుకు చేస్తారు? దీని వెనుక ఉన్న విశ్వాసం ఏమిటి?
హారతి తీసుకున్న తర్వాత చేతులను కళ్లకు ఎందుకు తాకిస్తారు?
హారతిలో వెలిగే జ్యోతిని దైవ తేజస్సు, జ్ఞానం, పవిత్రతకు ప్రతీకగా భావిస్తారు. దేవుడి ముందు వెలిగించిన దీపజ్యోతిని దర్శించిన తర్వాత చేతులను ఆ జ్యోతి వైపు ఉంచి, అనంతరం కళ్లకు లేదా నుదుటికి తాకించుకోవడం ద్వారా దైవ అనుగ్రహాన్ని స్వీకరిస్తున్నామనే భావన భక్తుల్లో ఉంటుంది.
కళ్లకు చేతులు తాకించుకోవడం వెనుక ‘దేవుని జ్యోతిని దర్శించిన నా కళ్లకు దైవ ఆశీర్వాదం లభించాలి’ అనే భక్తి భావన ఉందని చెబుతారు.
అదేవిధంగా నుదుటికి చేతులు తాకించుకోవడం ద్వారా సద్బుద్ధి, దైవ చైతన్యం, శాంతి తమలో నిలవాలని కోరుకుంటారని ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసం.
ఇది భక్తి, వినయానికి ప్రతీక
హారతి తర్వాత చేతులను కళ్లకు లేదా నుదుటికి తాకించుకోవడం కేవలం సంప్రదాయంగా మాత్రమే కాకుండా భక్తుని వినయం, శరణాగతి, కృతజ్ఞతకు ప్రతీకగా కూడా భావిస్తారు.
‘దైవ అనుగ్రహమే నాకు శక్తి’ అనే భావనతో భక్తులు ఈ ఆచారాన్ని పాటిస్తారు. కుటుంబం నుంచి కుటుంబానికి, తరతరాలుగా వస్తున్న పూజా పద్ధతుల్లో ఇది భాగంగా మారింది.
కర్పూర హారతికి ఎందుకు ప్రత్యేకత?
హారతిలో కర్పూరాన్ని ఉపయోగించడం అనేక హిందూ పూజా విధానాల్లో కనిపిస్తుంది. కర్పూరం పూర్తిగా మండిపోయి ఎలాంటి అవశేషం మిగలకుండా కరిగిపోవడాన్ని కొందరు ఆధ్యాత్మికంగా అహంకారం, అజ్ఞానాన్ని దైవజ్ఞానంలో సమర్పించుకోవడానికి ప్రతీకగా భావిస్తారు.
అలాగే నెయ్యితో వెలిగించే దీపాన్ని పవిత్రత, శుభానికి ప్రతీకగా భావించే సంప్రదాయం ఉంది.
హారతి సమయంలో గంట ఎందుకు మోగిస్తారు?
హారతి సమయంలో గంటలు మోగించడం, మంత్రాలను జపించడం, దీపజ్యోతిని దర్శించడం వంటి ఆచారాలు పూజా వాతావరణంలో మనసును ఏకాగ్రం చేయడానికి సహాయపడతాయని భక్తులు భావిస్తారు.
కొద్దిసేపు రోజువారీ పనులు, ఆలోచనల నుంచి దూరంగా ఉండి దైవంపై మనసును కేంద్రీకరించడం వల్ల ప్రశాంతతను అనుభవించవచ్చు.
మనశ్శాంతికి కూడా ఉపయోగపడుతుందా?
హారతి సమయంలో దీపజ్యోతిని చూస్తూ మంత్రాలను వినడం, గంటానాదం మధ్య పూజలో మనసును కేంద్రీకరించడం కొందరికి ప్రశాంతమైన అనుభూతిని కలిగించవచ్చు.
హారతి అనంతరం చేతులను కళ్లకు లేదా నుదుటికి తాకించుకోవడం కూడా దైవ అనుభూతిని మరింతగా గుర్తుచేసే ప్రతీకాత్మక చర్యగా చూడవచ్చు.
ప్రాంతాన్ని బట్టి ఆచారంలో మార్పులు
హారతి తర్వాత చేతులను కళ్లకు తాకించుకోవడం, నుదుటికి పెట్టుకోవడం లేదా తలపై ఉంచుకోవడం వంటి పద్ధతులు ప్రాంతం, కుటుంబ సంప్రదాయం, ఆలయ ఆచారాలను బట్టి మారవచ్చు.
అందువల్ల ఈ ఆచారానికి ఒకే విధమైన పద్ధతి ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. ప్రధానంగా దైవజ్యోతి పట్ల గౌరవం, భక్తి, కృతజ్ఞత, దైవ అనుగ్రహాన్ని స్వీకరించాలనే భావన ఇందులో ప్రధానంగా కనిపిస్తుంది.
